'Een vreemde eend in de bijt'
Op uitnodiging van de Historische Kring Maas en Niers houdt Hans van den Broek donderdag 12 maart in Pica Mare in Gennep een lezing met als titel ‘Een vreemde eend in de bijt’. Deze lezing begint om 20.15 uur en is gratis voor leden. Niet-leden betalen € 7,00 entree. Daarvoor houdt de Historische Kring eerst haar jaarvergadering die begint om 19.30 uur. Wie de jaarvergadering en/of lezing bij wil wonen, dient zich voor 9 maart aan te melden via
Achter de titel 'Een vreemde eend in de bijt' schuilt een onbekend maar in vroegere tijden een veel voorkomend gebruik: Een zevende zoon die Louis heet. Het blijkt dat in het zuiden van Nederland een gebruik bestond om een zevende zoon Louis te noemen. Dit verschijnsel is aantoonbaar tussen 1650 en 1968. Het begint ermee dat aanvankelijk alleen aan een zevende zoon geneeskrachtige gaven worden toegeschreven. Dit gebruik lijkt dan langzaamaan ingekapseld te worden in de kerkelijke doopplechtigheden en steeds vaker gekoppeld te worden aan de naam Lodewijk. Dan verwatert het gebruik en is het niet langer een zevende zoon maar het zevende kind in het gezin dat Louis wordt genoemd. Weer enige tijd laten worden ook meisjes Louise genoemd.
Na pakweg 1850 zien we dat kinderen vernoemd worden naar eerder Louis genoemde familieleden die zelf wel een zevende boreling waren. De naamgeving van zevende zonen en allerlei hiermee samenhangende rituelen blijken uiteindelijk in heel Europa bekend. Maar bij een zevende zoon/kind komen ook andere namen in beeld. Tijdens dit onderzoek doken onverwacht ook andere gebruiken op bij het geven van een naam. Zo werden kinderen naar een speciale heilige vernoemd om zo ziekte te voorkomen. De Heilige Drie Koningen werden om meerdere redenen populair. Ook kwamen speciale namen om een kind voor te bestemmen voor hetzelfde vak als de vader had, met name in doktersfamilies of bij molenaars in zwang. Van de Broek geeft verder ook voorbeelden van namen die gebruikt werden bij de naamgeving van vondelingen.
Hans van den Broek is opgegroeid in Gennep en was in zijn werkzame leven als arts-radioloog verbonden aan het Elkerliek ziekenhuis in Helmond. Hij geeft al ruim 25 jaar lezingen over de geschiedenis van de geneeskunde. In 2010 heeft hij een tiental artikelen hierover gepubliceerd in medisch specialistische, heemkundige of genealogische tijdschriften. Van den Broek probeert een beeld te schetsen van de geneeskunde zoals onze voorouders die hebben meegemaakt.
Foto: De Heilige Drie Koningen werden om meerdere redenen populair. (foto: Historische Kring)
